Laatst bijgewerkt op 4 juni 2026
Tot de Franse Revolutie was de enclos paroissial van Ploudiry de grootste in het oude bisdom Léon. Ook hier was de regio rijk geworden door de linnenhandel en een groot deel van deze rijkdom werd geïnvesteerd in het kerkgebouw. Binnen de muren van de enclos paroissial van Ploudiry vinden we een kerk (Eglise Saint-Pierre), een ossuarium, een calvaire en een begraafplaats. De kerk werd gebouwd tussen 1630 en 1650. Een groot deel van de oude kerk werd in de 18e eeuw afgebroken en vervangen. In 1850 stortte de oorspronkelijke klokkentoren in, waardoor het dak van de kerk werd vernietigd. De toren werd in 1854 herbouwd, maar door een gebrek aan geld werd de nieuwe toren veel kleiner dan het origineel.
Tijdens ons bezoek in 2025 werd de kerk nog steeds gerestaureerd (sinds 2021) en kon deze vanbinnen niet bekeken worden. Mogelijk wordt de restauratie in 2026 afgerond.
Zuidelijk portaal
Het zuidelijk poraal is de moeite van een bezoek waard. Boven de ingang zijn drie lege nissen. In het midden aan de zijkant zijn er ook nog vier nissen, leeg behalve aan de rechterkant daar zien we nog een standbeeld van Sint Sebastiaan.
Zuidelijk portaal van de Eglise Saint-Pierre in Ploudiry door Moreau.henri
De arcadebogen zijn versierd met figuren (archivolten) uit het Oude Testament, kerkleraren en beelden met attributen van de lijdsweg van Jezus Christus.
Onderaan zien we zes taferelen geïnspireerd op het boek Genesis en het verhaal van Adam en Eva.
Je ‘leest’ dergelijke portalen net als de glas-lood-ramen, beginnend links op het laagste niveau, dan naar rechts op het laagste niveau. Vervolgens naar links op het tweede niveau en daarna weer naar rechts op het tweede niveau. Weer links op het derde niveau en etc.
In de eerste vak aan de voet van de linker pilaar staan Adam en Eva in het paradijs, onder de boom. De slang heeft een menselijk hoofd en een reptielenlichaam en het wikkelt zich rond een deel van de vak. Eva reikt naar de verboden vrucht. Op het tegenovergestelde vak aan de voet van de rechterpijler zien we dat Adam en Eva de verleiding niet hebben weerstaan. Zij zijn uit het paradijs verdreven en bedekken hun schaamstreek met een vijgenblad of bloem. Boven Eva zwaait de aartsengel Michael met zijn zwaard (Genesis 3).
In de tweede vak aan de linkerkant zien we Eva met een kind en Adam die het veld bewerkt met schop en hak. Rechts brengen Kaïn en Abel hun offers, maar dat van Kaïn wordt niet aanvaard: de rook slaat terug en hij moet zijn ogen bedekken.
In het laatste, derde vak aan de linkerkant zien we links Abel in zijn doodsstrijd. Rechts vraagt God aan Kaïn waar zijn broer is, maar Kaïn zegt dat hij het niet weet: Ben ik mijn broeders hoeder? (Genesis 4)
In het laatste vak aan de rechterkant zien we Noah die eerst druiven oogst en dan dronken wordt. Dronken en naakt bedekt Sem of Jafet hem maar probeert Cham dit tegen te houden (Genesis 9:20-27).
Voussoirs
Op de voussoirs (boogsegmenten) zijn aan beide kanten afbeeldingen van twaalf mensen te zien. We volgen weer de systematiek van links naar rechts en naar boven.
Op het eerste niveau zien we eerst vier profeten uit het Oude Testament: Daniël, Jeremia, Jesaja en Ezechiël [1].
Op het volgende niveau zijn de vier oosterse kerkleraren afgebeeld: Johannes Chrysostomus, Gregorius van Nazianze, Athanasius van Alexandrië (telt zijn vingers in verdediging van de Heilige Drie-eenheid) en Basilius van Caesarea.
Tot slot zien we de vier westerse kerkleraren: Augustinus van Hippo, Hiëronymus van Stridon, Paus Gregorius I (Gregorius de Grote met tiara en pauselijk kruis) en Ambrosius van Milaan.
Aan weerszijden van de sluitsteen zijn op de voussoirs twaalf personen te zien die de voorwerpen van de lijdensweg (arma christi) dragen. Van beneden af zijn dat achtereenvolgend: de zweep en een pilaar (1), het kruis en de spijkers (2), het zwaard van Petrus met het oor van Malchus (3), de lamp gebruikt bij de arrestatie, de doornenkroon en het riet om te geselen (4), de dobbelstenen en het gewaad (5), de kan en kom, waarin Pilatus zijn handen in onschuld waste (6), een knijptang en ladder om Christus van het kruis te halen (7), de lijkwade van Veronica (8), de speer van Longinus en hamer (9), de spons en de dertig zilverlingen van Judas in een schoudertas (10), een stok en speer om de doornenkroon op het hoofd van Christus te duwen (11) en de spons op een stok (12).
Het portiek bevat twaalf lege nissen.
Interieur
Hoofdaltaar
Het hoofdaltaar bestaat uit drie panelen: aan de linkerkant de geboorte van Jezus. In het centrum zijn er twee herders. Rechts bezoeken de drie koningen Christus. Het tabernakel heeft nissen met afbeeldingen van de vier evangelisten. Op de panelen taferelen uit het leven van de Heilige Familie en een van de Annunciatie.
Het altaarstuk met de jonge Jezus
Dit altaarstuk van Jezus bevindt zich aan de noordkant van de kerk en kwam in 1793 uit de kerk van La Martyre. Zes kolommen verdelen het altaarstuk in drie secties en nissen met daarin de standbeelden van de heilige Guillaume en Sint Franciscus van Assisi. In andere nissen zien we een vrouwelijke heilige en een “Ecce Homo”. Aan de bovenkant leert de heilige Anna Maria lezen en in kleinere nissen beelden van de heilige Petrus en de heilige Paulus. Het geheel wordt bekroond met een beeld van de gekroonde Christus.
Het ossuarium
Het ossuarium is een rechthoekige kapel gebouwd in 1635 en gerestaureerd in 1731. De deur is voorzien van een timpaan met een buste van Sint-Pieter. Bovenaan is een fries met afbeeldingen die een soort danse macabre vormen, alleen de dans ontbreekt. Voorop gaat de dood, Ankou in Bretagne. De deelnemers zijn achtereenvolgens een arbeider, een edelvrouw, een rechter en een soldaat. Ze zijn voor de dood allemaal gelijk.
[1] Emmanuelle Le seac’h: Sculpteurs sur pierre en Basse Bretagne. Les ateliers du XVe au XVIIe siècle, Presse Universitaire de Rennes (Rennes), (2014), 424 pp. Jean-Yves Cordier is het hier niet helemaal mee eens. De Oosterse kerkleraren zijn volgens hem ook Oudtestamentische figuren. De eerste zou dan Daniël met de harp zijn. (https://www.lavieb-aile.com/2020/04/le-porche-sud-de-l-eglise-de-ploudiry.html, geraadpleegd 9 oktober 2025).