De apostelen en hun attributen

Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Er waren oorspronkelijk twaalf apostelen, door Jezus Christus zelf uitgekozen (evangeliën). Meestal worden er ook twaalf afgebeeld. Omdat Judas Iskariot ontbreekt vanwege zijn verraad en zelfmoord, wordt zijn plaats ingenomen door Mattias of Matthias. Deze werd na de dood van Jezus én Judas via loting (Handelingen 1:15-26) de nieuwe twaalfde apostel.

Hieronder een lijst met de namen van alle apostelen op alfabetische volgorde in het Nederlands. In de tweede rij de namen in respectievelijk het Grieks, Engels, Frans en Duits. De derde rij geeft mogelijke bijzonderheden; de vierde rij de attributen. De attributen kunnen variëren, waardoor de identificatie soms moeilijk is en apostelen met elkaar verward worden.

Als voorbeeld zijn de beelden van de apostelen op het Ossuarium van Sizun opgenomen. Ook in de volgorde zoals ze daar te zien zijn van links naar rechts. Daarnaast zijn er mooie beelden te vinden in de portieken van de kerken in Guimiliau en Lampaul-Guimiliau.

Simon PetrusAndreasJakobus de Meerdere
Σίμων, Συμεών, Saint Peter, Saint-Pierre, Simon PetrusΑνδρέας, Andrew, André, AndreasἸάκωβος, James the Great, Jacques de Zébédée, Jakobus der Ältere
Broer van Simon PetrusZoon van Zebedeus, broer van Johannes
SleutelAndreaskruis (X-kruis)Jacobsschelp, staf, buidel en/of hoed
Jezus zegt tegen hem: ‘Ik zal je de sleutels van het rijk der hemelen geven’ (Mattheüs 16:19)Gestorven aan X-vormig kruis in Achaea (Griekenland) volgens de apocriefe Handelingen van Andreas.Symbolen voor de pelgrim. Graf in Santiago de Compostella.
Simon Petrus met sleutel (Sizun - Ossuarium)
Simon Petrus met sleutel
Andreas met Andreaskruis (Sizun - Ossuarium)
Andreas met Andreaskruis
Jacobus de Meerdere met Jacobsschelp (Sizun - Ossuarium)
Jacobus de Meerdere met Jacobsschelp
JohannesJakobus de MindereMatthias
Ἰωάννης, John ("brother of James"), Jean, JohannesἸάκωβος, James the Less, Jacques le Mineur, Jakobus der JüngereΜατθίας, Matthias the Apostle, Matthias, Matthias
De latere evangelist. Zoon van Zebedeus en broer van Jakobus de MeerdereZoon van Alfeüs en Salomé (Maria Cleophas).
Beker. Zonder baardGebogen staf, vollerstang om wol de verdichtenZwaard of bijl, pastorale staf
De heidense priester Aristodemus zou hem hebben willen vergiftigen met gif in een beker. Naar Patmos verbannen, waar hij een natuurlijke dood stierf op hoge leeftijd.Stierf de marteldood In Jeruzalem (Handelingen 12:1-2). Of was dit Jacobus de Oudere? Verwisseling is er ook met Jakobus de Rechtvaardige uit de 2e eeuw, die volgens Clemens van Alexandrië stierf door na van het dak van de tempel te zijn gegooid met een knuppel (gebogen staf of vollerstang) werd doodgeknuppeld.In Jeruzalem dood gestenigd waarna hij werd onthoofd.
Johannes met beker (Sizun - Ossuarium)
Johannes met beker
Jakobus de Mindere met gebogen staf (Sizun - Ossuarium)
Jakobus de Mindere met gebogen staf
Mattias met staf (Sizun - Ossuarium)
Mattias met staf
FilippusBartolomeüsMattheus
Φίλιππος, Philip, Philippe, PhilippusΒαρθολομαῖος, Bartholomew, Barthélemy, BartholomäusΜατθαίος, Matthew, Matthieu, Matthäus
Latijns kruis, langkruis, lans, zwaard(Kap)mes, afgestroopte huidWeegschaal, boek en pen, zwaard, geld
Volgens de legende heeft hij in Hiërapolis met behulp van een kruis een draak uit een heidense tempel heeft verdreven. De woedende priesters zouden hem vervolgens gekruisigd hebben, net zo als Petrus met zijn hoofd naar beneden.Hij werd levend gevild met een mes.Mattheüs was een belastingontvanger in Kapernaüm. Hij stierf de marteldood door het zwaard of bijl.
Filiipus met Latijns lang kruis (Sizun - Ossuarium)
Filiipus met Latijns lang kruis
Bartholomeüs met (kap)mes (Sizun - Ossuarium)
Bartholomeüs met (kap)mes
Mattheüs met weegschaal (Sizun - Ossuarium)
Mattheüs met weegschaal
Simon (de Zeloot)Judas TaddeüsThomas
Σίμων ὁ Ζηλωτής, Simon the Zealot, Simon le Cananéen, Simon ZelotesΙούδας Θαδδαῖος, Thaddaeus (Jude the Apostle), Jude (Thaddée), Judas Thaddée, Judas ThaddäusΘωμᾶς, Thomas, Thomas, Thomas
Ook genaamd Didymus
ZaagKnuppel, knots, lans, hellebaard, palmtak (Guimilliau)Winkelhaak, speer
Stierf de marteldood doordat hij met een zaag doormidden werd gezaagd.Marteldood gestorven in Perzië of Klein-Azië.Volgens een legende zou hij tijdens zijn reis door Indië voor koning Gundifar een ‘hemels’ paleis hebben gebouwd nadat hij het geld dat eigenlijk voor de bouw was bestemd onder de armen had verdeeld. Ook zou hij in India de marteldood zijn gestorven met een speer.
Simon met zaag (Sizun - Ossuarium)
Simon met zaag
Judas met zwaard (Sizun - Ossuarium)
Judas met zwaard
Thomas met winkelhaak (Sizun - Ossuarium)
Thomas met winkelhaak